Zënter bibliotecar
La Biblioteca provinziala "Dr. Friedrich Teßmann", la Biblioteca provinziala taliana "Claudia Augusta" y la Biblioteca zivica de Balsan "Cesare Battisti", sciöche ince le Zënter por l'autonomia rovará adöm sot le medemo tët. Sön feter 15.000 metri cuadrac, partis sö sön cin' alzades sura tera y döes sot tera, sarál lerch por apresciapüch dui miliuns de libri y media. A incër 500.000 ejemplars ti podarán pormez lediamënter, deperpo che tles döes alzades sot tera gnarál tigní sö incër 1,5 miliuns de unités te magazins stlüc. Por mëte jö racoiüdes y documënc storics vëgnel preodü incër 1.300 metri cuadrac.
Dl 2003 él gnü scrit fora n concurs de idees a livel europeich, davagné te na secunda fasa dal architët da Balsan Christoph Mayr Fingerle. Sciöche ciasa di media por düc i grups linguistics y dötes les generaziuns ciara le zënter bibliotecar da öna na pert al dagní di media cun süa oferta de media desvalia y sorvisc tradizionai y digitai, y ne se desmëntia dal'atra pert nia de sües raisc conservan por les generaziuns dl dagní l'arpejun culturala dla produziun scrita locala.
"Le zënter bibliotecar vëgn conzepí sciöche post de cultura y comunicaziun davert a chël che dötes les porsones ti pó pormez". La partezipaziun ala vita dla comunité dess ti gní garantida a düc. Le zënter bibliotecar s'arjigna a deventé le "terzo post" che vëgn gonot trat ca, n ambiënt plajor de cualité alta olache les porsones se tëgn sö ion y olache dötes dess ciafé lerch y n'oferta adatada a d'ëres.
Cun orars de daurida ampli de 12 ores al de por sis dis al'edema y na ligna de lercs por manifestaziuns y por le stüde, deventará le zënter biblotecar n punt de referimënt cultural por la cité de Balsan y por döta la provinzia. Te chësc zënter s'aspeton 400.000 porsones al ann . Chël é plü o manco 1.300 porsones al de. Sce an se tëgn sö iló mesanamënter döes ores, sarál na mesaria de 2.600 porsones te ciasa.
Coche zentrala por sorvisc bibliotecars a livel provinzial sciöche por ejëmpl les biblioteches digitales Biblio 24 y le biblioweb o l'imprëst interbibliotecar dl Südtirol, coche motor por impulsc y svilups nüs tl ciamp bibliotecar, mo ince coche zënter por i media, devënta le zënter bibliotecar le cör dla contrada di media y dles biblioteches dl Südtirol.
"Chiló s'incunta le sistem bibliotecar todësch y chël talian […]. De chësc vers é le zënter bibliotecar espresciun dl'idea fondamentala dl'autonomia y plü avisa de na convivënza pazifica dla popolaziun. De conseguënza él porchël gnü integré dl 2022 l'insciödit Zënter por l'autonomia, n percurs d'esposiziun y de esperiënzes sön l'autonomia dl Südtirol.
Le scomenciamënt di laurs pro le Zënter dles biblioteches, di media y dl'autonomia é gnü anunzié ofizialmënter de dezëmber dl 2025. Tl articul publiché dal foliet Dolomiten di 6/7 de jügn dl 2026 á l'assessur por i laurs publics, Christian Bianchi, splighé che por la fin dl ann [2026] gnarál trat jö le comples de frabicac che é sëgn. Por dailó sarál por na gran pert ince gnü stlüt jö i laurs d'escavaziun por les döes alzades sot tera.
Dl 2003 él gnü scrit fora n concurs de idees a livel europeich, davagné te na secunda fasa dal architët da Balsan Christoph Mayr Fingerle. Sciöche ciasa di media por düc i grups linguistics y dötes les generaziuns ciara le zënter bibliotecar da öna na pert al dagní di media cun süa oferta de media desvalia y sorvisc tradizionai y digitai, y ne se desmëntia dal'atra pert nia de sües raisc conservan por les generaziuns dl dagní l'arpejun culturala dla produziun scrita locala.
"Le zënter bibliotecar vëgn conzepí sciöche post de cultura y comunicaziun davert a chël che dötes les porsones ti pó pormez". La partezipaziun ala vita dla comunité dess ti gní garantida a düc. Le zënter bibliotecar s'arjigna a deventé le "terzo post" che vëgn gonot trat ca, n ambiënt plajor de cualité alta olache les porsones se tëgn sö ion y olache dötes dess ciafé lerch y n'oferta adatada a d'ëres.
Cun orars de daurida ampli de 12 ores al de por sis dis al'edema y na ligna de lercs por manifestaziuns y por le stüde, deventará le zënter biblotecar n punt de referimënt cultural por la cité de Balsan y por döta la provinzia. Te chësc zënter s'aspeton 400.000 porsones al ann . Chël é plü o manco 1.300 porsones al de. Sce an se tëgn sö iló mesanamënter döes ores, sarál na mesaria de 2.600 porsones te ciasa.
Coche zentrala por sorvisc bibliotecars a livel provinzial sciöche por ejëmpl les biblioteches digitales Biblio 24 y le biblioweb o l'imprëst interbibliotecar dl Südtirol, coche motor por impulsc y svilups nüs tl ciamp bibliotecar, mo ince coche zënter por i media, devënta le zënter bibliotecar le cör dla contrada di media y dles biblioteches dl Südtirol.
"Chiló s'incunta le sistem bibliotecar todësch y chël talian […]. De chësc vers é le zënter bibliotecar espresciun dl'idea fondamentala dl'autonomia y plü avisa de na convivënza pazifica dla popolaziun. De conseguënza él porchël gnü integré dl 2022 l'insciödit Zënter por l'autonomia, n percurs d'esposiziun y de esperiënzes sön l'autonomia dl Südtirol.
Le scomenciamënt di laurs pro le Zënter dles biblioteches, di media y dl'autonomia é gnü anunzié ofizialmënter de dezëmber dl 2025. Tl articul publiché dal foliet Dolomiten di 6/7 de jügn dl 2026 á l'assessur por i laurs publics, Christian Bianchi, splighé che por la fin dl ann [2026] gnarál trat jö le comples de frabicac che é sëgn. Por dailó sarál por na gran pert ince gnü stlüt jö i laurs d'escavaziun por les döes alzades sot tera.